Kolvetni
Kolvetni
Kolvetnin eru sennilega mikilvægust í fæðu okkar þar sem þau ættu að vera um 50-60% af daglegri inntöku. Þessi fæða ætti að vera í formi ávaxta, grænmetis og heilkorns en ekki sem sætindi eða unnið kornmeti. Kolvetni eru lífrænar sameindir og eru auðfengin orka fyrir líkamann þar sem hann breytir þeim í glúkósa sem er orkan sem frumur líkamans nýta sér. Kolvetni eru framleidd með ljóstíllífun í plöntunni. Þau eru aðalorkugjafi í jurtafæðu ss ávöxtum, grænmeti, heilkorni, baunum og rótargrænmeti. Þessar fæðutegundir gegna mikilvægu hlutverki í starfsemi innri líffæra, taugakerfi og vöðva. Þau eru líka nauðsynleg til að viðhalda heilbrigðum efnaskiptum fitu og próteina. Ásamt próteinum og fitu, hjálpa kolvetnin til við að ráðast gegn sýkingum, örva vöxt og viðhaldi vefja, ss beina og húðar og þau halda liðamótum mjúkum. Síðast en ekki síst innihalda þau trefjar sem eru afar mikilvægar til að viðhalda heilbrigðri meltingu og útskilnaði á hægðum. Trefjarnar virka sem bursti á smáþarma og ristil og drekka í sig vatn sem gerir hægðirnar umfangsmeiri og mýkri. Trefjar eru því afar mikilvægar fyrir heilbrigði ristils.
Sykrur Sykrur eru einfaldasta form af kolvetnum og þar fáum við orku í samanþjöppuðu formi. Sykur er þekkt form af sykrum, einnig mjólkursykur, ávaxtasykur og maltsæta. Ekki ætti að neyta kolvetna í þessu formi, þar sem þau hafa oft misst næringarlegt gildi og innihalda því nánast eingöngu hitaeiningar.
Sterkja Sterkja er annað form af kolvetnum. Hún gefur hægari og jafnari orku og ætti að neyta hennar frekar en sykurs. Sterkja jafnar blóðsykurinn en sykur kemur ójafnvægi á blóðsykur sem hefur margskonar vandamál í för með sér.
Trefjar Eru þriðji hluti af kolvetnum. Þær eru ómeltanlegar og hafa þann tilgang að hjálpa til við útskilnað á hægðum og halda ristlinum hreinum. Þær eru í miklu magni í hýði ávaxta og grænmetis sem og í ávöxtunum sjálfum og grænmetinu. Þær eru líka í heilu korni og klíði korns. Trefjar hafa líka áhrif á kólestról magn í líkama, þ.e. þær draga úr myndun þess.
